Kapag Hulyo, maraming pagdiriwang ang ating inaabangan. Ngunit may isang paggunita na bihirang mapag-usapan kahit direktang nakaaapekto ito sa ating kalikasan at kinabukasan. Ito ang Free Plastic July, isang pandaigdigang kampanya na naghihikayat sa bawat isa na bawasan, kung hindi man tuluyang talikuran, ang paggamit ng single-use plastic.
Maaaring isipin ng ilan na maliit lamang ang epekto ng hindi paggamit ng plastic bag o straw sa loob ng isang buwan. Ngunit ang katotohanan ay nagsisimula ang malalaking pagbabago sa maliliit na desisyong ginagawa natin araw-araw.
Sa Pilipinas, napapalibutan tayo ng dagat. Libu-libong pamilya ang umaasa rito para sa pagkain at kabuhayan. Ang turismo ng maraming lalawigan, kabilang ang Palawan, ay nakasalalay sa malinis na mga dalampasigan at mayamang yamang-dagat. Ngunit sa bawat plastik na basta na lamang itinatapon, unti-unti rin nating isinusugal ang mga biyayang ito.
Humigit-kumulang 71% ng ibabaw ng mundo ay natatakpan ng tubig. Sa bahaging ito, halos 97% ay tubig-alat na bumubuo sa ating mga karagatan, habang 3% lamang ang tubig-tabang. Dito nagmumula ang malaking bahagi ng oxygen na ating nilalanghap, pagkain na ating kinakain, at kabuhayang bumubuhay sa milyun-milyong tao. Gayunman, ang mga karagatang ito rin ang nagiging huling destinasyon ng napakaraming basurang plastik.
Hindi nawawala ang plastik. Unti-unti lamang itong nadudurog hanggang maging microplastics na nakakain ng mga isda, pawikan, ibon, at iba pang lamang-dagat. Sa huli, bumabalik din ito sa ating hapag-kainan sa pamamagitan ng pagkaing-dagat na ating kinakain.
Sa Puerto Princesa Subterranean River National Park (PPSRNP), matagal nang isinusulong ang mga Information, Education and Communication (IEC) campaign upang hikayatin ang mga komunidad na maging katuwang sa pangangalaga ng kalikasan. Mula sa mga pamayanan sa kabundukan hanggang sa mga baybaying barangay, ipinaaalala sa mga mamamayan na ang pagtatapon ng plastik ay hindi lamang simpleng isyu ng kalinisan. Isa itong usapin ng kaligtasan ng ating biodiversity.
Kasama sa mga isinusulong na hakbang ang pagbabago ng ating pag-uugali sa pamamagitan ng tinatawag na Ten Rs: Respect, Responsible, Refuse/React, Reuse, Reduce, Recycle/Repurpose/Recreate, Recover, Rot, Restore/Repair, at Rejoice. Ang tunay na layunin ay hindi lamang maglinis ng basura kundi pigilan itong malikha sa simula pa lamang.
Sa Puerto Princesa, mayroon nang City Ordinance No. 993, na nagre-regulate sa paggamit ng single-use plastic at styrofoam. Mahalaga ang batas, ngunit hindi sapat ang ordinansa kung wala namang disiplina at pakikiisa ang publiko. Hindi kayang bantayan ng pamahalaan ang bawat tindahan, bahay, o turista. Ang pinakamabisang tagapagpatupad ng batas ay ang mamamayang kusang gumagawa ng tama.
Marahil ay wala tayong kakayahang linisin ang buong karagatan o alisin ang napakalaking Great Pacific Garbage Patch sa gitna ng Pacific Ocean. Ngunit kaya nating tumanggi sa isang plastic bag kapag hindi naman kailangan. Kaya nating magdala ng sariling tumbler, eco bag, o reusable na lalagyan. Kaya nating maging halimbawa sa ating pamilya at komunidad.
Hindi kailangang maging environmentalist upang makatulong sa kalikasan. Sapat nang maging responsable sa bawat desisyong ginagawa natin araw-araw.
Ang Free Plastic July ay hindi dapat matapos pagsapit ng Agosto. Ang tunay na hamon ay kung ano ang ating gagawin sa natitirang mga buwan ng taon.
Sa huli, ang tanong ay hindi kung gaano kalaki ang problemang dulot ng plastik. Ang tanong ay kung gaano tayo kahandang maging bahagi ng solusyon.
Sapagkat ang bawat plastik na hindi natin ginamit ngayon ay maaaring isang pawikang hindi mamamatay bukas, isang isdang hindi makalulon ng basura, at isang karagatang mananatiling buhay para sa susunod na salinlahi.
