Parang kailan lamang nang magsimula akong magsulat sa Filipino. Naging patnugot ako ng publikasyong Filipino noong kolehiyo, ngunit nagsimula ang aking pagsusulat sa wikang ito noong sekundarya pa lamang ako, nang kunin ko bilang elektiba ang Pamamahayag.
Masaya akong magsulat sa Filipino at pinaninindigan ko ang paggamit nito. Simula noon, ipinagpatuloy ko ang pagsusulat sa ating wika at lalo ko itong minahal. Hindi ito laging madali, ngunit kapag naging bahagi na ng ating isip, puso, at kamalayan ang sariling wika, kusa itong dumadaloy sa ating pagsasalita at pagsusulat.
Dapat nating yakapin at mahalin ang ating wika dahil nakaugat ito sa ating kultura at pagkakakilanlan. Hindi sapat na gamitin at ipagdiwang lamang ito tuwing Agosto. Dapat itong manatiling buhay sa ating mga tahanan, paaralan, pamayanan, at pang-araw-araw na pakikipag-usap.
Nagamit ko rin ang Filipino upang maipahayag nang simple at malinaw ang aking mga natutuhan tungkol sa kalikasan. Ito ang ginagawa ko sa MATI, o Mata at Tinig ng Myndo, kung saan ibinabahagi namin sa publiko ang mga usapin at suliraning pangkalikasan. Ipinakikita nito na mahalaga ang sariling wika sa pagpapalawak ng kaalaman at pakikilahok ng mamamayan.
PAANO NAGSIMULA ANG PAGDIRIWANG NG BUWAN NG WIKA?
Malaki ang naging papel ni dating Pangulong Manuel L. Quezon sa pagtataguyod ng isang wikang pambansa. Dahil dito, kinilala siya bilang Ama ng Wikang Pambansa.
Bago nagkaroon ng pambansang wika, iba’t ibang wika ang ginagamit ng mga Pilipino sa bawat lalawigan at rehiyon. Bagaman patunay ito ng yaman ng ating kultura, nakita rin ang pangangailangan sa isang wikang makatutulong sa pakikipag-ugnayan at pagkakaunawaan ng mga mamamayan mula sa iba’t ibang bahagi ng bansa.
Sa panahon ng Pamahalaang Komonwelt, itinatag ang Surian ng Wikang Pambansa upang pag-aralan ang mga katutubong wika at magrekomenda ng magiging batayan ng pambansang wika. Pinili nito ang Tagalog bilang batayan. Noong Disyembre 30, 1937, ipinahayag ni Quezon ang wikang pambansa batay sa Tagalog. Iniutos din noong 1940 ang pagtuturo nito sa mga paaralan sa buong bansa.
Sa paglipas ng panahon, umunlad ang pambansang wika at tinawag na Filipino. Bagaman nakabatay ito sa Tagalog, patuloy itong pinayayaman ng iba’t ibang wika sa Pilipinas at ng mga salitang ginagamit ng mga Pilipino.
KASAYSAYAN AT PAGBABAGO
– 1946: Unang ipinagdiwang ang Linggo ng Wikang Pambansa mula Marso 27 hanggang Abril 2. Saklaw nito ang kaarawan ni Francisco Balagtas.
– 1955: Inilipat ni Pangulong Ramon Magsaysay ang pagdiriwang sa Agosto 13 hanggang 19 sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 186. Saklaw naman nito ang kaarawan ni Manuel L. Quezon.
– 1997: Pinalawig ni Pangulong Fidel V. Ramos ang pagdiriwang sa buong Agosto sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 1041. Mula noon, ipinagdiriwang ang Buwan ng Wikang Pambansa.
LAYUNIN AT KAHALAGAHAN
Layunin ng Buwan ng Wika na palakasin ang paggamit at pagmamahal sa wikang Filipino bilang tulay ng pagkakaunawaan at pagkakaisa. Dapat din nitong kilalanin at pangalagaan ang mga katutubong wika sa iba’t ibang bahagi ng bansa.
Karaniwang ipinagdiriwang ito sa mga paaralan at tanggapan sa pamamagitan ng mga patimpalak sa tula, talumpati, pagsulat, at sabayang pagbigkas. Bahagi rin nito ang pagtatanghal ng mga katutubong sayaw, awit, sining, at kasuotan.
Ngunit hindi dapat matapos sa mga paligsahan at programa ang pagdiriwang. Higit na mahalagang magamit ang ating mga wika sa edukasyon, pamamahayag, panitikan, agham, kalikasan, pamamahala, at pang-araw-araw na buhay.
ANG PAGSILANG NG MGA BAGONG SALITA
Kasabay ng pagbabago ng ating lipunan ang pagsilang ng mga bagong salita at paraan ng pagpapahayag. May mga salitang nagmumula sa lansangan, teknolohiya, kulturang popular, at pakikipag-ugnayan sa ibang bansa. Ang ilan ay mabilis mawala, habang ang iba ay nagiging bahagi ng karaniwang bokabularyo.
Hindi nangangahulugan ang paglitaw ng mga bagong salita na nawawala ang halaga ng ating wika. Sa halip, ipinakikita nitong buhay at patuloy na umuunlad ang Filipino.
Mahalaga lamang na maunawaan natin ang kahulugan, pinagmulan, at wastong paggamit ng mga salita.
Kasabay nito, kailangan din nating pangalagaan ang mga katutubong wika. Ang Cebuano, Ilokano, Hiligaynon, Cuyonon, Tagbanua, Palaw’an at iba pang wika sa bansa ay hindi lamang mga diyalekto ng Tagalog. Mga ganap na wika ang mga ito na may sariling kasaysayan, bokabularyo, at paraan ng pagpapahayag.
SA ISIP, SA SALITA, AT SA GAWA
Mababasa sa Panatang Makabayan ang mga salitang “sa isip, sa salita, at sa gawa.” Ipinapaalala ng pariralang ito na ang pagiging tunay na Pilipino ay hindi lamang ipinahahayag sa salita. Dapat itong makita sa ating iniisip, sinasabi, at ginagawa.
Kabilang dito ang pagiging responsable sa paggamit ng wika. Magagamit natin ito upang magbahagi ng kaalaman, magpahayag ng katotohanan, makilahok sa mga usaping panlipunan, at ipagtanggol ang kapakanan ng ating pamayanan.
Mahalagang patuloy nating pag-usapan ang pagmamahal sa sariling wika. Ipinaglaban ng ating mga bayani ang kalayaan at kasarinlan ng bansa. Bahagi ng kalayaang ito ang kakayahan nating mag-isip, magsalita, magsulat, at lumikha gamit ang mga wikang tunay na nauunawaan ng ating mga kababayan.
Ang Buwan ng Wika ay hindi lamang paggunita sa nakaraan. Isa itong paalala na may pananagutan tayong panatilihing buhay ang Filipino at ang iba’t ibang katutubong wika ng bansa.
Ipagmalaki natin ang pagiging Pilipino, hindi lamang tuwing Agosto kundi araw-araw, sa isip, sa salita, at sa gawa.
