Ang mga basura sa dalampasigan ang isa sa pangunahing problema sa isla ng Mangsee

Hinihiling ng mga opisyal ng barangay Mangsee sa Municipal Solid Waste Management Office (MSWDO) ng bayan ng Balabac ang pagkakaroon ng malaking garbage pond o landfill sa kanilang barangay upang matugunan ang matagal nang problema ng isla sa basura.

Ang basura sa isla ng Mangsee ang pangunahing problema dito bukod sa kawalan ng pier, kawalan ng kuryente, at cellphone signal, ayon kay Kagawad Radzli Amilasan.

“Problema talaga namin dito ang basura. Plano na namin itong ilapit sa solid waste mismo para makagawa ng garbage pond dito na magiging tapunan ng basura na manggagaling sa komunidad. Nakakalungkot man pero ito ang totoo. Kahit seashore natin, maraming basura,” pahayag ni Amilasan.

Dagdag niya, regular naman silang nagsasagawa ng coastal cleanup katuwang ang mga marines, coast guard at navy na nakabase sa isla ngunit hindi pa rin nito kayang tugunan ang pagbawas ng basura sa kanilang isla.

- Advertisement -

Ayon sa kaniya, itinigil na rin ng kanilang barangay ang pagbili ng mga plastic bottles sa komunidad dahil sa kawalan na rin ng sapat na pondo para dito, kung naging tuloy-tuloy lang sana ito, malaking bagay din sana ito ayon kay kagawad Amilasan na kahit papaano ay makabawas ng mga plastic bottles sa paligid at sa mga gilid ng baybayin.

Aniya, isa sa mga dahilan kung bakit patuloy na problema ng kanilang barangay ang proper waste disposal dito ay dahil na rin sa wala talagang mapagtatapunan o mapaglalagyan ng mga maiipong basura mula sa komunidad.

“May basurahan man tayo na inilagay sa community, sa mga shorelines narin pero ang tanong saan naman natin ito ilalagay o itatapon kaya po ang mga tao nagiging choice na nila yoong dagat, ikalat nalang kung saan,” sabi ni Amilasan.

“Dati kasi local program po namin ay bumili ng mga plastic bottles para iwas basura sa dagat o paligid, ang bili namin niyan bawat kilo ay 3 pesos pero sa ngayon itinigil na dahil wala ng mapagkukunang pondo para diyan,” sabi niya pa.

Upang tugunan na lamang ito ayon kay Amilasan, isang araw bawat linggo, ang nahahakot nilang basura mula sa komunidad ay iniipon nila na umaabot ng mga nasa 10 kilos hanggang 15 kilos na basura kabilang na ang mga plastic bags, plastik na botelya, waste materials, marine debris at ito ay susunugin na lamang kasama ang marami pang ibang uri ng basura sa piling lugar sa Purok Uno, Mangsee.

“Alam nating masama sunugin ang plastic pero wala po kaming magawa dahil saan naman natin ito itatapon o ilalagay at iimbak kundi kailangang sunugin na lamang, isla tayo at walang pwedeng maghakot ng basura para ilagay sa landfill dahil napapaligiran tayo ng tubig,” dagdag niya.

“Kapag may small landfill na tayo o tapunan ng basura na malaking hukay at konkreto, doon na po natin maihiwalay ang mga nabubulok at hindi nabubulok, nakadepende sa solid waste kung paano ito gagawin, ipa-follow up din namin ito sakali para sa lalong madaling panahon, mayron na po kaming mapagtatapunan ng basura at maiiwasan na ang pagsunog,” dagdag niya pa.

Hindi na rin nila kayang pakinabangan pa ang mga plastic dito dahil wala namang mga residente aniya ang nais na magipon ng basura at gawing recycled items na pwedeng maibenta.

“Isipin po natin sa more or less 24 thousand na ektarya ng mangsee, araw-araw na gumagalaw ang tao dito, mga nakokonsomong pagkain at inilalagay sa plastic bags mula sa tindahan, ang bagsak non ay sa dagat na,” sabi ni Amilasan.

Isa na lamang aniya ang garbage pond sa nakikita nilang konkretong solusyon na magawa sa mangsee upang magkaroon ng proper waste disposal sa lugar at hindi na magiging problema ang basura dito.

Ang isla ng Mangsee ay mayroong mahigit 10,000 population batay sa 2019 survey. Aabot sa tatlong oras ang biyahe ng mga bangkang de motor na magmumula sa mainland Balabac.

Dahil sa malapit lang ang isla ng Mangsee sa bansang Malaysia, ayon kay Amilasan, hindi maipagkakaila na may mga basura na manggaling sa ibang bansa ngunit sobrang maliit lamang ito hindi katulad ng mga basurang nanggagaling mula sa mismong barangay nila.

Hindi rin aniya maikakaila na ang ilang mga produktong binibenta sa kanilang maliit na isla ay halos buhat sa Malaysia na mas malapit bumili ng ilang mga kahalintulad na produkto sa Pilipinas o sa mismong Balabac.

“Kung basura po siguro galing Malaysia sobrang baba o maliit at madalang, maaaring mga debris po siguro katulad ng mga naaanod na lambat, mga sirang icebox at mga nylon, mga gamit din ng mga mangingisda doon,” ayon kay Amilasan.

Previous articleNew COVID-19 detection lab in Irawan hurdles personnel proficiency test
Next articleCuyo islands placed under Signal No. 2