GINATANG SIKAD-SIKAD IG LATO

Dr. Jun Magbanua


Si Jose ay bata anda Manong Bert ig Manang Tessie. Isara tana sa tatlo nga andang mga bata. Anang gorang  ay si Ana ig anang libayen ay si Tico.

 

Pito pa lamang kadagon si Jose. Sa idad nga dia ay Grade 2 tana ren. Sa anang batang idad ay akikita ren kanana ang pira ka matitinlong ogali ig ibang pag-irisipen.

 

Alilipay anang mga gorang-gorang sa matinlong ingpapakita i Jose. Isarang adlao makon si nanay na: “Jose, pagbeles anay kodkodan doto kanda Nay mong Elsa. Ipapakodkod ko ki tatay mo ang niog para gatan ta ang sikad-sikad. Masabor dan i golayan i tarong asta balonggay.”

 

Ing imes anay i Jose anang gamit sa iskoilan ig agpakon tana ren kanda Elsa. “Nay Elsa, makon si nanay pabelesen indo kami ra i kodkodan. Ibabalik ko rang lagi pagkatapos.”

Ing tao i Elsa ang kodkodan ig makon tana, “Pag andam lamang sa pagpanao, saben kadagpa kaw.”

 

“Een nanay Elsa,” sabat da i Jose.

 

Ag oli tana ren nga dara ang kodkodan. “Nanay, dagi ren ang kodkodan.”

 

“Sigi dodoy, pakitongtong don lamang dian sa lamisan. Loay-loay lamang ig ipatenga mo para indi maolog.”

 

“Tatay na, dian den ang kodkodan. Bonotan mo ron ig kodkodon ang niog dian sa idalem ang pinao’. Pilien mo ra ang mabael-bael ig ara pa i tobo,” koon i Tessie sa anang asawa.

 

Ing bel i Bert ang niog ig dato ay ingbonotan na ren ig ingkodkod. Pagkatapos makon tana, “Tess, dagi ren ang kinodkod nga niog.”

 

“Ibetang mo ron lamang dian sa lamisan ig ta’leban mo ra ay saben kaenen ang koti. Dan paman aga bantay lamang i ketat ig aga ataking lagi ang pagkaen.”

 

Ing tapos lamang i Tess ang pag geret-geret ang tarong ig pag imosi ang daon ang balonggay nga anang ingbel sa likod andang balay.

 

Tapos ingramas na ang niog ig ingpega ang gata. Ing betang na dato sa sikad-sikad katabid ang tarong nga dadi ay aga impisa ren ag akal-akal.

 

Pagkatapos agsorok i darwa ka bisis, inglaket na ren da ang balonggay. Pagsorok pa i kaisara, ingbait na ren dato.

 

Ing balik den i Jose ang kodkodan nga anang ing belesan. “Matamang salamat Nay Elsa sa kodkodan. Dagi ingloagan kamo ra i nanay i maiteng sikad-sikad.”

 

“Matamang salamat da makon kaw ki nanay mo,” sabat da i Elsa.

Akabalik den da si Jose.

 

Ing pasongao den i Tess ang kanen ig tana ay ag simpan den andang pagkaen. “Amos kamo, makaraen kita ren.”

 

Ing pokpokan i Bert ang lato ig ag betang tana ra langgao para sa andang sawsawan. Ag aratobangan sanda ren dang tanan sa lamisan.

 

“Aroy ako baya paborito ko ang ginatang sikad-sikad,” makon si Ana.

 

“Maski ako, labi pa ren kong mi katabid nga lato,” sabat da i Jose.

 

Si Tico ay silinsio lamang tenged nga tana ay dorong kaseka-seka ren sa anang pagsiribiten ang sikad-sikad gamit ang siit ang tamalarong nga ingbel i tatay na sa bagatnan andang balay.

 

Pagkatapos ang mga bainti minotos ay atapos don sa pagkaen ang magbarata. Ganado ang tanan ig bosog sanda ren. Midio ing olas-olasan pa ang mag-asawa sa andang masabor nga sera.

Simpli lamang ang kaboi sa Cuyo. Mi maiteng sera lamang pariho ang sikad-sikad ig lato ay kontinto sanda ren. Isara lamang dia sa ordinariong adlaw sa pamiliang Cuyonon. Maambeng sanda, aga irigoan, aga tarabangan ig madangmit ay aga tarabidan sanda sa pagkaen.

 

Ang katinlo iselengen ang pamiliang toladia. Ipadayon tang mga Cuyonon ang dorong katitinlong ogali nga ing sobli ta pa sa ateng mga kalolo-loloan. Indi ta enged i lipatan dia.

 

 

PAKADLAO LAMANG:

 

AGA TANGARA ANG MANOK

Ayamo agatangara ang manok pagkatapos ag inem i tobig?

Sabat:  Aga pasalamat sa Dios nga tana abosog!

Mayad pa ang manok akaelam agpasalamat.

 

 

This material may not be published, broadcast, rewritten, or redistributed. © Copyright 2018 - Qubes Publication and Ads Promotion. All rights reserved.

You may also like...