IPINTA SA ISIP ANG MALIAG MADANGAT

Dr. Jun Magbanua

“Ang isarang bagay nga mas grabi pa sa boray ay ang

magkatinir i paneleng piro ara akikita.”

 

Marakeng tao nga kong golping papakimanan kong anono andang maliag madangat sa kaboi ay indi maelaman  ang isasabat. Makori diay isipen, piro kamatodan. Beken i klaro sa matama kong anono andang maliag aboton sa magaabot nga timpo sa andang kaboi.

 

Mi dian da nga kasasambit andang maliag madangat sa ori piro dato beken da i klaro kong samarasano anda maabot. Makon ang manga bata nga agatapos sa kindergarten, “When I grow up I want to be a ____.” Madangmit dan kong anono ang bokasion andang manga ginikanan, dato maman da andang maliag i boaten.

 

Piro pag abot ang bata sa Grade 6, kong papakimanan i oman iba ren andang aliliagang boaten. Madangmit bago magtapos sa high school iba romang korso andang maliag belen sa kolihio.

 

Ayamo kabay i kondato? Dapat andan ang bata mi aisip den kong anono anang maliag madangat kong tana magbael den. Dapat asayodan den da ang manga gorang-gorang ang abilidad andang bata ig kong anonong trabaho ang magabagay kananda. Piro anono kabay ang dailan o manga dailan i dato?

 

Sigoro dapat maintras mairintek pa ang manga bata ay ing ampangan den ang mag-arasawa kong anono ang andang akikita sa andang manga bata. Amat-amat ay ingpapakita renda sa bata kong anono ang mayad para kanana. Dipindi sa abilidad ang bata, ing isip den ang manga gorang-gorang ang manga bokasion nga magabagay kananda. Beken lamang i sakabilog nga pipilian ang bata kong indi sobra pa. Beken ang manga gorang-gorang ang magadisision para sa bata, kong indi papipilien anda ang bata doto sa manga korsong bagay kanana kompormi sa anang abilidad.

 

Bago magtapos ang bata sa high school dapat ay mi apili tana ren kong anong korso anang bebelen. Kong anono anang apili, doto na ren irorombo anang atinsion. Sa timpong dia ay akita naren anang aliagan madangat. Poidi na reng ipinta sa anang isip ang bagay nga dato. Pag akapinta ren sa isip ang bata ang anang maliag maabot, magiging klarado kanana ang manga bagay nga kaministirang boaten.

 

Impisa sa oras nga dato poidi ren agplano ang bata kong anono anang dadasonon para madangat dato. Amat-amat poidi tana agpakon sa anang distinasion. Kong diterminado ron ang bata sa anang intinsion magiging madali para kanana nga maabot dato.

 

Pagseled ang bata sa kolihio, ganado tana ren sa anang pag aradalen. Magiging porsigido tana nga maelaman ang manga bagay nga kaministiran sa anang boboaten pagkatapos anang pag aradalen. Magakatinir tana i sadiling pagporsigi para taposon anang korso tenged nga akita na ren nga dato ay katatabang kanana.

 

Sa dadi samaoro matamang istodianti sa kolihio ang agabago pa anang isip sa panengatengan anang korso. Kong matabo dia, agiging magastos beken lamang sa koarta kong indi pati renda sa anang oras.

 

Animan manga gorang-gorang tabangan indo ang indong manga bata nga magkatinir i tamang disision sa andang kaboi. Ang pagpili i korso nga bebelen sa kolihio ay isara sa pinakaimportanting disision nga boboaten ang isarang tao.

 

Kong ang tao ay agadason ang korso nga basi sa anang abilidad, mas magiging madali anang pag aradalen. Indi tana ikorian sa anang ingboboat. Kong beken i makori, malilipay tana maintras aga adal. Mas maambeng kong ingboboat ang isarang bagay nga madali.

 

Mga gorang-gorang indi enged ilipatan dia. Kong mag ayad ang mabebetangan ang manga bata, dan kamo ra ang malilipay. Dia maman ang ingtitingwa ang marake kanaten, kong beken ang tanan. Parti ra dia ang risponsibilidad ang ginikanan sa andang manga bata.

 

Maintras maaga pa, itanem den sa isip ang manga bata ang manga mayad nga bagay nga dapat andang aboton. Pag maabot anda dato, sigorado kamong manga gorang-gorang ang onang malilipay dian. Dorong kaambeng ang leba kong makita nga ang manga bata ay ingdadason ang manga boroaten nga magadara sigoradong kaayadan kananda.

 

Animan, ipinta indong lagi sa isip ang bata ang bagay nga maliag andang madangat.

 

 

 

PAKADLAO LAMANG:

 

ARA NGANI ATORO!

 

Akita ang babai nga mi darang lokos si Manong.

Babai: (Beken i maantigo agCuyonon). Manong, pira dan ang posit sa boslo nyo?

Manong:  Pilia talaga ang batang dia, “Ara ren ngani agatoro, posit pa!”


You may also like...